MCP, skill және subagent

Осы уақытқа дейін agent сенің жобаңды білетін болды. Бірақ ол сенің құралдарыңды, апта сайын қайталанып отыратын ұсақ жұмысыңды және өз шуын өз басынан аулақ ұстауды әлі білмейді. Осы үш нәрсені дәл түзейтін үш мүмкіндік бар — әрі олар бірін-бірі алмастырмайды.

Жиырма бес минут. Бір MCP сервері, бір skill, бір тапсырылған тексеру. Әрқайсысынан кейін шынымен не өзгергенін тексересің — себебі «бірдеңе орнаттым» деген нәтиже емес.

Үш мәселе, үш құрал және оларды бір-бірінен айырып беретін сұрақ

Claude Code тұрғызылған саты мынадай: CLAUDE.md әрқашан жүктеледі, skill-дер керек болғанда жүктеледі, hook-тар белгіленген сәтте әрқашан іске қосылады, subagent-тер бөлек контекст терезесін алады, ал MCP сыртқы құралдарды алып келеді (мүмкіндіктерге шолу).

Кез келген жағдайды дерлік іріктеп беретін сұрақ: жетіспей тұрған нәрсе компьютеріңнен тыс па (MCP), басыңның ішінде ме (skill), әлде контекст терезеңнің ішінде ме (subagent)?

Бір MCP сервері қос: Claude Code құжаттамасы

Алдымен бір сөйлем: MCP сервері agent-ке бұрын оның қолында болмаған құрал береді — бұл жерде ол Claude Code-тың қазіргі құжаттамасының іздеуге келетін көшірмесі, сондықтан agent жадынан жауап беруді қояды. HTTP арқылы сырттан жұмыс істейді, аутентификация жоқ, орнататын ештеңе жоқ.

1. Оны сеанстың ішінен емес, кәдімгі терминалыңнан қос

   Алдымен Claude Code-тан шық (/exit). claude mcp add — shell пәрмені.

   PowerShell / bash — екеуінде де осы екі жолКөшіру

   claude mcp add --transport http claude-code-docs https://code.claude.com/docs/mcp
   claude mcp list

   Сенің серверіңнің жолы Connected деп аяқталуы керек. Олай болмаса, claude mcp list пәрменін қайта орында — алғашқы байланыс баяу болуы мүмкін.

2. Тек құжаттамадан ғана жауап бере алатын нәрсені сұра

   claude пәрменін іске қос та, /mcp деп жаз — әр сервер үшін күй, қайта қосылу, аутентификация және өшіру сол жерде тұр. Енді prompt жаз:

   ❯Құралды дәлелдейтін promptClaude Code · after adding the serverКөшіру

   claude-code-docs сервері арқылы MCP_TIMEOUT не істейтінін және ол
   маған қашан керек болатынын тауып бер. Құжаттамадан дәйексөз
   келтір, өзіңнен ойлап шығарма.

   Құрал шақыруына рұқсат бер. Жазуға назар сал: онда сервердің аты тұрады, сондықтан жауап модельдің ішінен емес, құрал арқылы келгенін әрқашан көре аласың.

3. Оның саған қанша тұрғанын тексер

   /context пәрменін орында. Сервер дерлік байқалмайды — MCP құралдарының сипаттамалары әдепкіде кейінге қалдырылады, сондықтан құрал шақырылғанға дейін тек құрал аттары мен сервердің нұсқауы ғана жүктеледі (шығындар). Бір ескертпесі бар: онсыз да қолыңда тұрған CLI құралы, мысалы gh, сол жұмысты істейтін MCP серверінен әлі де арзан. Қолданатын серверлеріңді қос, қалғанын өшіріп таста.

4. Оны тағы кім алатынын шеш

   Ауқымды жалауша шешеді, ал әдепкісі — ең тары.

   • жалаушасыз → local: тек сен, тек осы жоба. ~/.claude.json ішінде сақталады (Windows-та %USERPROFILE%\.claude.json).
   • --scope project → repo түбіріне .mcp.json жазады; командаластарыңнан рұқсат сұралады.
   • --scope user → тек сен, бірақ барлық жобада.

   Claude Code ~/.claude/mcp.json файлын да, оған ұқсас ешбір файлды да оқымайды, сондықтан ондай файлды ойдан шығарма. Кері қайтару үшін: claude mcp remove claude-code-docs.

5. Қосымша тапсырма: браузерді басқаратын жергілікті сервер (Node.js 18+ керек)

   bashКөшіру

   claude mcp add playwright -- npx -y @playwright/mcp@latest

   -- белгісінен кейінгінің бәрі — жергілікті серверді іске қосатын пәрмен; сол -- белгісін ұмыту — ең жиі кездесетін қате. Енді agent-тен тіркелу бетіңді ашып, форма шынымен жіберіле ме, соны айтып беруін сұра — бұл нағыз браузер арқылы өзін-өзі тексеру.

   Алғаш іске қосқанда пакеттер жүктеледі, сондықтан уақыт бітіп қалуы мүмкін. PowerShell-де: $env:MCP_TIMEOUT = "60000"; claude.

Бір skill жаз: /cc-docs

Бір сөйлем: skill — ішінде SKILL.md бар қалта, ол agent-ке бір рәсімді бір рет үйретеді, сондықтан сен оны қайта-қайта теруді қоясың — әрі сен шақырғанға дейін ол контекст терезеңнен тыс тұрады.

Lab 03-те сен /preflight жазғансың — ешқандай кіріс алмайтын skill. Бұл біреуі аргумент қабылдайды әрі жаңа ғана қосқан серверіңді жүргізеді, сондықтан осы практиканың екі жартысы бір-біріне жалғанады.

1. Қалта жаса

   PowerShellКөшіру

   New-Item -ItemType Directory -Force .claude\skills\cc-docs

   macOS / LinuxКөшіру

   mkdir -p .claude/skills/cc-docs

2. SKILL.md файлын жаз

   .claude/skills/cc-docs/SKILL.md файлын жасап, ішіне дәл мынаны жаз:

   ---
   name: cc-docs
   description: Look up a Claude Code command or setting in the official docs and answer with a quote. Use whenever I ask how something in Claude Code works.
   argument-hint: what to look up
   ---
   Look up "$ARGUMENTS" using the claude-code-docs MCP server.
   
   Answer in exactly this shape:
   1. One sentence: what it is.
   2. The exact command or setting, in a code block.
   3. One sentence: when it does not apply, or how it breaks.
   
   Quote the docs. If the server does not answer, say so instead of
   answering from memory.

   $ARGUMENTS — пәрмен атынан кейін терген нәрсең, сондықтан /cc-docs plan mode де, /cc-docs Ctrl+B де бір файлдан жұмыс істейді. argument-hint аттан кейін не теру керегін жазып қояды. Мұнда disable-model-invocation жолы әдейі жоқ: бұл skill тек оқиды, сондықтан agent оған өз бетінше қол созса да қауіпсіз.

3. Қайта іске қос та, жүктелгенін тексер

   Skill-дер тек іске қосылу кезінде оқылады, сондықтан шығып, claude пәрменін қайта орында. / теріп, тізімнен cc-docs тауып ал, немесе қазір жүктеліп тұрғанның бәрін көру үшін /skills деп жаз.

4. Оны іске қос, содан кейін дәл сол сұрақты кәдімгі сөзбен қой

   Claude Code сеансының ішіндеКөшіру

   /cc-docs plan mode

   Он минут бұрын қосқан серверің арқылы тартылған үш бөлік, дәл сол ретпен келеді. Енді how does plan mode work? деген қарапайым сұрақты теріп, салыстыр. Skill модельді ақылдырақ еткен жоқ. Ол нәтиженің пішінін әр жолы бірдей етті — жауапты түгел оқымай, көзбен шолып өтуге дәл осы мүмкіндік береді.

5. Немесе келесісін agent-тің өзіне жаздыр

   ❯Skill жазатын promptClaude Code · in your project folderКөшіру

   .claude/skills/ ішінде release-note деген жоба skill-ін жаса.
   Ол соңғы 5 commit-ті оқып, техникалық емес оқырманға арналған
   4 жолдық релиз жазбасын қазақша және ағылшынша жазсын.
   Тек қолмен шақырылатын болсын. Жазбас бұрын SKILL.md файлын
   маған көрсет.

Бір тексеруді subagent-ке тапсыр

Бір сөйлем: subagent — өз контекст терезесі, өз жүйелік prompt-ы, өз құралдар тізімі және рұқсаттары бар екінші Claude — ол шулы жұмысты істеп, саған қорытынды қайтарады, сондықтан негізгі әңгімең таза қалады.

Дайындары бұрыннан бар: Explore (тек оқитын іздеу), Plan (plan mode кезіндегі зерттеу) және general-purpose. Енді өзіңдікін жазып ал.

1. Алдымен commit жаса — бұл шынымен маңызды

   PowerShell / bashКөшіру

   git add -A
   git commit -m "before delegating to a subagent"

   Subagent жасаған өзгерістерді /rewind әдетте қайтармайды. Бақылау нүктелері (checkpoint) — жергілікті қайтару, git — тұрақты қайтару. Тапсырар алдында әр жолы commit жаса.

2. Subagent файлын жаз

   .claude/agents/security-reviewer.md файлын жаса:

   ---
   name: security-reviewer
   description: Reviews code for security vulnerabilities
   tools: Read, Grep, Glob, Bash
   model: opus
   ---
   You are a senior security engineer. Look for injection, auth flaws,
   secrets in code, insecure data handling. Give line references and fixes.

   name мен description — жалғыз міндетті өріс. Қалғанының бәрі — қалауыңша бұрайтын тетік: tools, disallowedTools, model, permissionMode, maxTurns, isolation: worktree. Қарапайым көмекшілерге model: haiku қойсаң, шот та кішірейеді.

   Ескірек нұсқаулықпен жүргендерге ескертпе: v2.1.198 нұсқасынан бастап /agents енді басқару панелін ашпайды — ол саған осы файлдардың орнын көрсетеді.

3. Оның қолына diff-ті бер

   ❯Таза контексте тексеретін promptClaude Code · after the agent has written codeКөшіру

   Соңғы commit-імнің diff-іне security-reviewer agent-ін қолдан.
   
   Мына ретпен тексер:
   1. Дұрыстық: ол CLAUDE.md пен бет талап еткен нәрсені істей ме?
   2. Қауіпсіздік: енгізілген деректерді тексеру, кодтағы құпия
      деректер, қауіпсіз емес әдепкі мәндер.
   3. Ауқым: тапсырма талап етпеген нәрсе өзгерді ме?
   
   Тек дұрыстыққа, қауіпсіздікке немесе айтылған талаптарға әсер
   ететін олқылықтарды ғана жаз. Әрқайсысы үшін: файл мен жол, не
   бұзылады, нақты сәтсіз сценарий, ұсынылатын түзету. Стиль
   жөніндегі ескертулерді бөлек тізімге шығар.
   Байыпты ештеңе таппасаң, соны ашық айт.

   Agent атын @ арқылы атап, оны күштеп шақыруға болады, немесе бүкіл сеансты сол agent ретінде жүргіз: claude --agent security-reviewer.

4. Жұмыс қай жерде болғанына назар сал

   Ол жұмыс істеп тұрғанда /tasks жүріп жатқан жұмысты тізеді, ал Ctrl+B оны фонға жібереді. Ол қайтып оралғанда /context пәрменін орында: көрсеткіш дерлік қозғалмаған, өйткені grep нәтижесі де, оқылған файлдар да сенің терезеңде емес, subagent-тің терезесінде қалды. Содан кейін /usage орында — жазылым бойынша ол шығынды skill-дерге, subagent-терге және MCP серверлеріне бөліп көрсетеді, сондықтан бүгінгі үш қосымшаң да бір жерде тұрады.